نصب فلومتر کوریولیس یکی از اساسی‌ترین اقدام‌ها برای تضمین دقت اندازه‌گیری دبی جرم سیال در صنایع نفت، گاز، پتروشیمی، داروسازی و غذایی است. این راهنمای جامع، با استناد به مستندات Dwyer، Emerson، TÜV SÜD و Endress+Hauser، به شما کمک می‌کند تا در ۷ گام دقیق، بی‌خطا و علمی، نصب و راه‌اندازی خود را انجام دهید. در مقاله ی “قیمت فلومتر کوریولیس: عوامل مؤثر، مقایسه و تحلیل علمی” در مورد قیمت فلومتر کوریولیس در مقایسه با دیگر فلومتر ها به طور مفصل توضیح داده شده است. در صورت نیاز به خرید فلومتر کوریولیس می توانید به قسمت فروشگاه سایت میکرومتریک مراجعه فرمایید.

چرا نصب صحیح فلومتر کوریولیس حیاتی است؟

فلومتر کوریولیس با بهره‌گیری از اثر کوریولیس، دبی جرم سیال را مستقیماً محاسبه می‌کند. هر گونه اشتباه در نصب می‌تواند به خطاهای بیش از ±۰.۵٪ منجر شود و بازده فرآیند را کاهش دهد. نصب مناسب باعث:

• پایداری نوسان لوله‌ها
• حفظ عمر سنسورها
• کاهش هزینه‌های نگهداری
• ایمنی بالاتر در کارکرد سیستم می‌شود .

گام ۱: آماده‌سازی و بررسی پیش‌نیازها در نصب فلومتر کوریولیس

قبل از شروع نصب، مطمئن شوید تجهیزات زیر فراهم باشد:

1. سنسور فلومتر کوریولیس با ترانسمیتر همخوان.
2. لوله‌های مواصلاتی از جنس استنلس‌استیل ۳۱۶L یا Hastelloy C276 (در صورت سیالات خورنده) .
3. گسکت PTFE یا Grafoil برای فلنج‌ها.
4. آچار تورک با دقت تنظیم گشتاور تا ۵۰ Nm.
5. تراز لیزری یا مکانیکی با دقت ±۰.۱°.
6. مانومتر و ترمومتر دقیق برای آزمون‌های پیش از راه‌اندازی.
7. لوازم ایمنی (PPE) شامل دستکش عایق، عینک و کلاه سختی مطابق ISO 45001.

افزون بر این، مدارک راهنما را مطالعه کرده و چاپ کنید تا در حین کار به آن‌ها مراجعه کنید.

گام ۲: نکات ایمنی و الزامات HSE در نصب فلومتر کوریولیس

۱. تخلیه فشار سیستم
حتماً قبل از باز کردن هر فلنج، شیرهای بالادست و پایین‌دست را ببندید و فشار را به صفر برسانید.

۲. پوشش PPE
دستکش عایق شیمیایی، عینک ایمنی و کلاه سختی الزامی است. در صورت امکان از لباس مقاوم در برابر نشت سیال استفاده کنید.

۳. اتصال زمین (Grounding)
برای جلوگیری از جرقه و نویز الکترومغناطیسی، فلومتر و کابل‌های سیگنال را طبق IEC 61010-1 به زمین متصل کنید .

۴. منطقه‌بندی
اطراف محل نصب را ایزوله کنید و علائم هشدار نصب قرار دهید تا احتمال ورود افراد غیرمرتبط کاهش یابد.

۵. مجوز کار
تنها کارشناسان آموزش‌دیده با گواهی‌نامه معتبر حق نصب را دارند.

گام ۳: موقعیت‌یابی و مونتاژ پایه در نصب فلومتر کوریولیس

۳.۱ انتخاب محل مناسب

• از منابع لرزش (> 2 mm/s RMS) دوری کنید.
• در فاصله ≥ 30 cm از کابل‌ها یا دستگاه‌های پرقدرت الکترومغناطیسی قرار گیرد .
• دسترسی برای سرویس‌ دوره‌ای را در نظر بگیرید.

۳.۲ نصب مانت‌پلیت

• کف محل نصب را با تراز لیزری تراز کنید.
• پیچ‌های مانت‌پلیت را به‌صورت ضربدری با گشتاور 25–35 Nm سفت نمایید تا لق‌زدگی وجود نداشته باشد .

گام ۴: نصب اتصالات لوله و شیب‌سازی در نصب فلومتر کوریولیس

۴.۱ طول مستقیم لوله

• حداقل ۱۰D (D قطر لوله) بالادست و ۵D پایین‌دست برای جریان یکنواخت ضروری است .

۴.۲ انتخاب و بستن فلنج

• فلنج‌های ANSI کلاس 150–300 با گسکت PTFE.
• مهره‌ها را به‌صورت ضربدری سفت کنید تا گسکت یکنواخت فشرده شود.
• تست هیدرواستاتیک تا ۱.۲× فشار کاری و کنترل نشتی حتماً انجام گیرد.

۴.۳ اعمال شیب

• شیب ≤ ۲٪ به سمت خروجی برای حذف حباب هوا.
• در سیالات گازی یا کف‌ساز، شیب ≥ ۰.۵٪ توصیه می‌شود.

گام ۵: سیم‌کشی الکتریکی و اتصال سیگنال در نصب فلومتر کوریولیس

۱. فاصله از کابل‌های قدرت
کابل خروجی 4–20 mA حداقل ۲۰ m از کابل قدرت دور باشد.

۲. شیلدینگ و ارتینگ
شیلد کابل‌ها را در هر دو سر به زمین متصل کنید .

۳. تأمین ولتاژ
منبع تغذیه ۲۴ V DC با رپل ≤ ۱۰ mV.

۴. پروتکل‌های ارتباطی
HART، FOUNDATION™ Fieldbus یا Modbus RTU بسته به مدل دستگاه.

گام ۶: آزمون اولیه و کالیبراسیون در نصب فلومتر کوریولیس

۱. Power On
اتصال ۲۴ V DC و بررسی روشن شدن ترانسمیتر.

2. تنظیم Zero
   با توقف جریان، دکمه Zero را نگه دارید تا مقدار پایه ثبت شود .
3. کالیبراسیون Span
   عبور سیال با دبی مرجع و تنظیم خروجی 4–20 mA مطابق منحنی سازنده.
4. تأیید با دستگاه مرجع
   مقایسه خروجی با یک کالیبراتور کلا‌س II برای تضمین دقت.

گام ۷: بررسی نهایی با چک‌لیست در نصب فلومتر کوریولیس

۸. مقایسه با سایر تکنولوژی‌ها

فلومتر کوریولیس در مقابل توربینی و ورتکس:

• دقت: ±۰.۱٪ در برابر ±۱–۲٪
• حساسیت: بدون تغییر دبی کم
• دامنه دما/فشار: گسترده‌تر
• هزینه نگهداری: بالاتر ولی به‌صرفه برای دقت بالا

۹. سؤالات متداول (FAQ)

سؤال ۱: چه مواردی باید در نصب فلومتر کوریولیس رعایت شود؟

• طول مستقیم لوله: حداقل 10D بالادست و 5D پایین‌دست برای تضمین جریان یکنواخت ضروری است.
• جلوگیری از لرزش و EMI: محل نصب باید دور از منابع ارتعاش > 2 mm/s RMS و میدان‌های قوی الکترومغناطیسی باشد.
• بستن فلنج‌ها: مهره‌ها را به‌صورت ضربدری و با گشتاور 25–35 Nm سفت کنید تا گسکت PTFE یا Grafoil یکنواخت فشرده شود.
• تراز دقیق: استفاده از تراز لیزری با دقت ±0.1° و اعمال شیب ≤ 2 ٪ به سمت خروجی.
  

سؤال ۲: در هنگام نصب فلومتر کوریولیس چگونه فلومتر را Zero (صفر) کنیم؟

• با بستن شیرهای بالادست و پایین‌دست، جریان سیال را متوقف کنید.
• در پنل ترانسمیتر، دکمه Zero را نگه دارید تا مقادیر پایه ثبت شود.
• مطمئن شوید مقدار Live Zero در بازه تعیین‌شده کارخانه قرار دارد.
• در صورت نیاز از نرم‌افزار ProLink استفاده کنید.
  

سؤال ۳: به چه میزان وجود گاز (حباب هوا) در سیال بر اندازه‌گیری تأثیر می‌گذارد؟

• حباب‌های هوا نیروی اینرسی سیال را کاهش داده و نوسان لوله‌ها را دچار خطا می‌کنند.
• نصب جداکننده گاز (gas eliminator) قبل از سنسور و اعمال شیب ≥ 0.5 ٪ به سمت خروجی توصیه می‌شود.
• در برخی مدل‌ها افزایش سطح تحریک (excitation amplitude) می‌تواند اثر تغییر فاز نوسان را کاهش دهد.
  

سؤال ۴: در صورت پر نبودن کامل لوله، اندازه‌گیری امکان‌پذیر است؟

• فلومتر کوریولیس باید کاملاً از سیال پر باشد؛ پر بودن ناقص (> 5 ٪ فضای خالی) باعث ناپایداری نوسانات و خروجی‌های نادرست می‌شود.
• استفاده از شیر پیلوت‌دار، تأمین فشار مثبت پیش از فلومتر و شیب‌سازی مناسب مسیر برای حفظ پر بودن مستمر لوله ضروری است.
  

در مقاله ی “نحوه کالیبراسیون فلومتر کوریولیس” راهمای عملی و استاندارد کالیبراسیون این فلومتر به طور کامل توضیح داده شده است. پس از مطالعه ی راهنمای علمی نصب فلومتر کوریولیس می توانید جهت آشنایی با کالیبراسیون آن، به مقاله ذکر شده مراجعه فرمایید.

منابع

1. Dwyer Instruments, “How To Install A Coriolis Flow Meter,” DwyerOmega, 2025. در دسترس در: https://www.dwyeromega.com/en-us/resources/coriolis-flow-meter-installation
2. Emerson, “Installation Manual: Micro Motion Elite Coriolis Flow & Density Sensors,” January 2024. در دسترس در: https://www.emerson.com/documents/automation/installation-manual-micro-motion-elite-coriolis-flow-density-sensors-en-64354.pdf
3. TÜV SÜD National Engineering Laboratory, “Good Practice Guide: Coriolis Flow Meter,” January 2019. در دسترس در: https://www.tuvsud.com/-/media/regions/uk/pdf-files/reports/national-engineering-laboratory/coriolis-meter-good-practice-guide_final.pdf
4. Instrumart, “Dwyer GFM2 Digital Mass Flow Meter Manual,” 2020. در دسترس در: https://www.instrumart.com/product/gfm2-dwyer-digital-mass-flow-meter