نحوه کالیبراسیون فلومتر کوریولیس: راهنمای علمی و استاندارد

نحوه کالیبراسیون فلومتر کوریولیس یکی از موضوعات بسیار مهم در حفظ دقت و صحت اندازه‌گیری جریان در فرآیندهای صنعتی است. این نوع فلومتر، با بهره‌گیری از اثر کوریولیس، قادر به اندازه‌گیری دقیق جرم سیال در شرایط واقعی است. اما بدون کالیبراسیون صحیح و دوره‌ای، عملکرد آن ممکن است تحت تأثیر عوامل محیطی و تغییرات سیال گذرا قرار گیرد. در این مقاله، به بررسی دقیق مراحل کالیبراسیون فلومتر کوریولیس، مطابق استانداردهای جهانی مانند ISO/IEC 17025:2017، می پردازیم. مکانیسم عملکرد فلومتر کوریولیس قبلا در این مقاله به صورت جامع توضیح داده شده است، برای اطلاعات بیشتر در این باره می توانید به این لینک مراجعه فرمایید.

اهمیت کالیبراسیون در فلومتر کوریولیس

برای اطمینان از عملکرد دقیق فلومتر، لازم است فرآیند کالیبراسیون به‌درستی انجام شود. نحوه کالیبراسیون فلومتر کوریولیس تأثیر مستقیمی بر دقت اندازه‌گیری و قابلیت اطمینان سیستم دارد. این کالیبراسیون شامل تنظیم نقطه صفر و همچنین تطبیق دستگاه فلومتر با یک جریان مرجع در بازه عملکردی آن می باشد.

مراحل اصلی در نحوه کالیبراسیون فلومتر کوریولیس

فرآیند کالیبراسیون شامل دو مرحله اصلی است:

۱. کالیبراسیون نقطه صفر (Zero-Point Calibration)

در این مرحله، دستگاه باید در شرایط بدون جریان، مقدار صفر را به‌درستی نشان دهد. مراحل آن شامل موارد زیر است:

• پایداری سیستم: دستگاه را روشن کرده و اجازه دهید در شرایط عملیاتی ثابت (دما، فشار و …) به تعادل برسد.
• ایزوله‌سازی: جریان ورودی و خروجی با بستن شیرها قطع شود.
• اطمینان از نبود جریان: باید خط لوله از سیال پر باشد و هیچ حبابی وجود نداشته باشد.
• شروع کالیبراسیون صفر: از طریق رابط دستگاه (محلی یا ریموت)، عملیات آغاز می‌شود.
• تأیید نهایی: عدد صفر باید دقیقاً نمایش داده شود.

۲. کالیبراسیون بازه (Span Calibration)

مرحله دوم در نحوه کالیبراسیون فلومتر کوریولیس، تنظیم دستگاه برای کار در محدوده مشخص جریان است:

• تعریف جریان مرجع: از یک فلومتر مرجع کالیبره‌شده استفاده می‌شود که دارای دقت بالاتر است.
• اعمال تنظیمات Span: دستگاه با استفاده از نرخ جریان مرجع تنظیم می‌شود.
• تأیید خروجی: بررسی می‌شود که مقدار اندازه‌گیری‌شده توسط فلومتر با مقدار مرجع مطابقت کاملی داشته باشد.

نکات مهم در نحوه کالیبراسیون فلومتر کوریولیس

خواص سیال

نوع سیال (مایع یا گاز) تأثیر قابل‌توجهی بر نحوه کالیبره کردن فلومتر کوریولیس دارد. چگالی، ویسکوزیته و دمای سیال از جمله عواملی هستند که در نتایج اندازه‌گیری مؤثرند.

شرایط محیطی

فلومتر باید در شرایطی مشابه با محیط عملیاتی نهایی (از لحاظ دما، فشار، نوع جریان) کالیبره شود تا نتایج دقیق‌تری حاصل شود.

ردیابی به مرجع معتبر

کالیبراسیون معتبر باید به مرجع‌های جهانی مانند NIST یا PTB قابل ردیابی باشد. این مورد در استاندارد ISO/IEC 17025 نیز به‌صراحت بیان شده است.

کنترل منظم نقطه صفر

از آنجا که نقطه صفر می‌تواند به مرور زمان تغییر کند، نیاز است به‌صورت دوره‌ای صحت آن بررسی و در صورت نیاز مجدداً کالیبره شود.

استفاده از مرجع دقیق‌تر

طبق راهنمای شرکت Fluke، ابزار مرجع باید حداقل چهار برابر دقیق‌تر از دستگاهی باشد که در حال کالیبراسیون است.

پیروی از مستندات سازنده

نحوه کالیبراسیون فلومتر کوریولیس باید بر اساس دستورالعمل‌های رسمی سازنده انجام شود. چرا که ممکن است مدل‌های مختلف فلومتر، روش‌های متفاوتی برای کالیبراسیون داشته باشند.

جمع‌بندی

آشنایی با نحوه کالیبراسیون فلومتر کوریولیس برای تمامی صنایع حساس به دقت اندازه‌گیری، از جمله صنایع نفت و گاز، غذایی و شیمیایی، کاملا ضروری می باشد. با اجرای دقیق مراحل کالیبراسیون، پیروی از استانداردها و استفاده از مراجع معتبر، می‌توان از صحت عملکرد فلومتر اطمینان کافی را کسب کرد و ریسک‌های ناشی از خطای اندازه‌گیری را به حداقل رساند.

منابع:

[1] Fluke – ISO/IEC 17025 and Metrology Traceability

[2] Fluke – Calibration Standards & Reference Instruments

???? برای اطلاعات بیشتر و مشاوره‌ی فنی در مورد کاربرد فلومتر کوریولیس در صنعت نفت و گاز، می‌توانید با کارشناسان میکرومتریک در ارتباط باشید:

???? info@micrometric.ir
???? tel:+۹۸۴۱۳۴۲۶۰۰۱۳